Chớm đông. Trời đất như liền kề, Mới vừa chạng vạng thoắt đã nhá nhem muốn tối, mặt trời chưa hẳn tắt mà ngọn gió nghe chừng se se. Sờ tay lên kệ áo rét , chạm chiếc áo len đã cảm nhận được cái mềm mại, ấm áp. Tự nhiên cứ ngẩn người chợt thấy nhơ nhớ một cái gì đó rất gần gũi, thân quen từ đâu đó tít tắp trong một vùng ký ức mờ xa. Cái gì nhỉ???
Mùi trầu !!!
Đúng
Tuổi thơ tôi đã từng thích thú vô cùng cái kho tàng ấy, tôi thường rất vui sướng khi được ngoại sai lấy cơi trầu. Cơi trầu là một cái tráp khum khum được gò bằng đồng, khoảng bằng chiếc bát tô, có nắp đậy cũng bằng đồng tròn xoe như cái đĩa con. Khi mở nắp, tôi mê mẩn ngắm nhìn mấy quả cau nho nhỏ, một xấp lá trầu không xanh mướt xếp chồng lên nhau, những chiếc đuôi lá nhọn chìa ra đều tăm tắp. Một khúc vỏ cây màu hồng nhạt. Một cái bình vôi hình trụ màu nâu đựng vôi tôi màu trắng loá, trên nắp hộp có một sợi dây xích be bé nối với một cái que nho nhỏ để lấy vôi. Một cái dao xinh xắn mà sắc lẻm, cho đến bây giờ loại dao ấy tôi không còn nhìn thấy nữa, hình như nó đã lạc mất vào một câu truyện cổ tích ngày xửa, ngày xưa nào đó...Và đặc biệt hơn cả là từ đó tỏa ra một mùi thơm rất khác biệt, nó được quện từ mùi lá trầu không cay cay, mùi vôi nồng nồng ấm áp, mùi cau thơm thơm phảng phất....
Cái mùi thân thuộc suốt những tháng ngày tuổi thơ tôi. Tôi nhớ lắm nụ cười hiền hậu của ngoại, mái tóc ngoại bạc trắng, hàm răng đen rưng rức, đôi môi tươi đỏ quết trầu. Tôi nhớ cái cách ngoại nhẩn nha têm trầu. Bàn tay nhăn nheo nhưng vô cùng khéo léo, lưỡi dao bén ngọt ngoại khẽ khàng tiện cái núm cau rồi bổ nhẹ, một lớp vỏ trắng tách ra để lộ hạt cau tròn tròn hồng tươi.
" Yêu nhau cau sáu bổ ba/
Ghét nhau cau sáu bổ ra làm mười"
Giờ lớn rồi, nghe câu đó tôi cũng chỉ hiểu láng máng, nhưng ngày đó tôi thường thấy ngoại bổ cau sáu, tức là sáu miếng đều chằn chặn. Ngoại nhấc khúc vỏ lên ngắm nghía một chút rồi lách dao gọt nhẹ, một lới vỏ hồng hồng mong mỏng nhỏ như móng tay. Ngoại vuốt vuốt lá trầu rồi lượn hai đường rất khéo như hai cánh cung, mở bình vôi lấy ra một chút vôi chỉ bằng đầu que diêm quết lên lá trầu. Ngoại đặt miếng cau, miếng vỏ rồi tỉ mẩn cuộn nhè nhè như chiếc sâu kèn, gài cuống lá trầu cho thêm chặt. Hai cánh lá trầu xanh ngắt, cong vểnh như cánh phượng.
Có câu :" Đàn ông nông nổi giếng khơi/
Đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu"
Tôi không biết điều đó có đúng không nữa, nhưng theo mẹ kể , ông ngoại tôi hy sinh từ thời kháng chiến chống pháp. Một mình ngoại tần tảo thay chồng dạy bảo nuôi nấng 4 người con nên người. Ngoại là con thầy đồ nên văn hay chữ tốt, thuộc làu làu truyện kiều và không biết cơ man nào là những câu chuyện lý thú.
Thích nhất là những tối mùa đông, mấy đứa nhỏ chúng tôi được ngồi quanh ngoại nghe truyện cổ tích,ngoại nhẩn nha vừa nhai trầu vừa kể những câu chuyện thần tiên, chốc chốc lại đưa tay nhè nhẹ vuốt quết trầu trên khóe miệng. Cái động tác vừa nhàn tản vừa thung dung thật lạ. Lứa trẻ chúng tôi cứ há hốc mồm mà nghe, mặc cái lạnh, mặc gió mùa mùa đông bắc đang rít ngoài sân. Đôi khi tôi vẫn còn cảm thấy như mùi trầu nồng ấm còn thoang thoảng đâu đó quanh quẩn, đằm sâu trong ký ức. Ước gì một lần thôi con lại được ngoại sai đi lấy cơi trầu cho ngoại, ngoại ơi !!!...
